De familie Wolfe zijn overlevers, dat begrepen we al uit de eerdere twee delen van Markus Zusaks trilogie. In Als honden huilen volgen we opnieuw de jongste telg, Cameron.
Cameron is een jongen met angsten. Zijn familie heeft het niet breed. De sfeer thuis is vrij hard, er moet vooral worden gewerkt. Er is vertrouwen, maar praters zijn de Wolfes niet. Die nogal rauwe omgangstaal contrasteert sterk met de taal waarin Cameron denkt en schrijft. Al schrijvende zoekt hij uit wie hij is, wat zijn plek is in zijn gezin, in de wereld. In de echte wereld, in vergelijking met zijn broers Rube(n) en Steve, stelt Cameron niet veel voor. Hij heeft alleen zijn woorden, die hij vooralsnog niet durft uit te spreken of te tonen.
Zusaks zet een prachtige, levensechte puber neer, schommelend tussen verlangens, idealen en de werkelijkheid, die hoopt opgemerkt te worden door iemand die van hem kan houden en omgekeerd. Soms toont hij dat heel letterlijk en heel beeldend tegelijkertijd. Hij weet erg goed de eenzaamheid van Cameron over te brengen: het gevoel dat je niet thuishoort in je lichaam, in je gezin, op school.
De gebeurtenissen lijken in eerste instantie wat voort te kabbelen, maar Zusak bouwt de spanning op. Aan het einde van elk hoofdstuk zijn er die subtiel voorstuwende slotzinnen die pas later hun ware betekenis zullen krijgen. Daarnaast slaagt hij er in het geheel in om vorm en inhoud erg krachtig te laten samenspelen. De woorden die Cameron schrijft, verwerken vaak details of motieven uit de hoofdtekst en zo worden gebeurtenissen hernomen, wordt er op gedachten gevarieerd en krijgen ze een nieuwe betekenis. De twee verhaalvormen, de hoofdtekst enerzijds en de woorden van Cameron die de vorm aannemen van fictieve fragmenten anderzijds, zorgen voor een niet eenvoudig te doorgronden gelaagdheid.
De grens tussen de hoofdtekst en Camerons eigen woorden blijkt bovendien niet altijd zo strikt. Cameron reflecteert regelmatig op een metaniveau in de hoofdtekst. Zusak deelt ook een schokje uit wanneer de lezer in dit realistisch ogende relaas plots aangesproken wordt, of wanneer hij Camerons ziel als een apart, op zichzelf staand personage het verhaal laat binnenwandelen.
Dan is er ook nog de symboliek. De rol van de hond in het verhaal, bijvoorbeeld, en het belang van woorden. Maar vooral springt de metafoor van het vechten in het oog. Emotioneel en mentaal heeft Cameron drie boeken lang met vanalles geworsteld, beledigingen, vooroordelen… en vooral zichzelf doorstaan. En wat staat tegenover dat vechten? Ook een keer winnen natuurlijk, en applaus. Na deze mooie, betekenisvolle trilogie hebben Cameron Wolfe en Markus Zusak een groot applaus verdiend.
 
(Dit is een abstract van een artikel van An-Sofie Bessemans. De volledige tekst is verschenen in De Leeswelp 4, 2013.)
[An-Sofie Bessemans]

Zelfstandig te lezen vervolg op ‘De underdog’ en ‘De vechter’*. Cameron is de jongste broer uit het arbeidersgezin Wolfe dat in een smerige buurt woont. Hij lijkt wel een geboren loser. Hij kijkt op naar zijn oudere broers en dan vooral naar Rube, die elke maand een nieuwe vriendin weet te versieren. Octavia, een van de vriendinnetjes van Rube, is een lieve meid die ook indruk maakt op Cameron. Wanneer Rube haar dumpt, ontstaat er tussen haar en Cam iets heel bijzonders en het is Octavia die hem aanspoort zijn schrijftalent te ontwikkelen en zo te ontdekken wie hij werkelijk is. Het gezin Wolfe wordt rauw geportretteerd en de emoties en persoonlijke ontwikkeling van Cameron worden in een poëtische taal weergegeven. Het gevaar loert om de hoek om met al deze poëtische bewoordingen in de valkuil van de meligheid te vallen en dat overkomt de auteur helaas wel eens. Toch weet hij vaak zeer treffend de pure emoties te verwoorden en ze als een mokerslag tussen de ribben te porren. Een mooi verhaal over broederliefde en geloven in jezelf. Vanaf ca. 15 jaar.